Jaarverslag Tabak
EIM-rapport
In februari is het EIM-rapport 'Marges en voorraadkosten in de tabaksdetailhandel' verschenen. Een onderzoek in opdracht van de NSO, mede mogelijk gemaakt door het HBD.
Het rapport toont aan dat per 100.000 euro fabrieksprijs de marge op tabak in de periode 2003-2008 met 9,2% is gedaald. Terwijl de bedrijfskosten – zoals huur, personeel, gemeentelijke lasten, etc. - met 26% zijn gestegen. Deze combinatie van daling van marge en stijging van kosten is een onhoudbare situatie voor de tabaksdetailhandel.
Daarbij komt de voorraadfinanciering. De gemiddelde voorraad tabak in een tabakswinkel bedraagt zo'n 30.000 euro. De financiering van zijn tabaksvoorraad kost de ondernemer ruim 3.100 euro per jaar. Bij iedere accijns- en/of prijsstijging nemen deze kosten toe.
De verschijning van dit rapport betekent de start van een roerig jaar op het tabaksdossier. Voor de NSO staat daarbij centraal dat er nu echt iets moet gebeuren m.b.t. het rendement op de tabaksverkoop voor de detaillist.
In april is een dubbelinterview met de NSO-voorzitter en -directeur in het vakblad Tabak & Gemak verschenen, onder de titel "We moeten naar een eerlijker verdeling".
Naast voornoemd EIM-rapport wordt daarin een tweede probleem aan de orde gesteld: de oneerlijke verdeling van de krediettermijn voor Accijns en BTW. De tabaksindustrie heeft voor de afdracht van Accijns en BTW aan de overheid een krediettermijn van bijna twaalf weken. Die termijn is bedoeld om alle schakels in de keten tegemoet te komen. De realiteit is dat de industrie de termijn bijna volledig gebruikt en maar enkele weken overlaat voor groot- en detailhandel!
Gedurende het jaar vonden intensieve en soms verhitte gesprekken plaats met de tabaksindustrie op basis van het EIM-rapport en de actuele ontwikkelingen in de branche.
Helaas moet geconstateerd worden dat de industrie eind 2009 (nog) geen gehoor heeft gegeven aan de oproep tot een eerlijker verdeling.
Verpakkingen
In maart heeft de NSO opheldering gevraagd bij het ministerie van Financiën over een actie van de BAT (British American Tobacco). BAT bracht tijdelijk een speciaal geprijsde versie uit van Pall Mall bij een beperkt aantal verkooppunten. De NSO vroeg zich af of de BAT hiermee niet handelde in strijd met de Accijnswet. Eén tabaksproduct mag maar met één consumentenprijs op de markt gebracht worden.
Het ministerie Financiën van was van mening dat BAT niet handelde in strijd met de wet, omdat er voldoende verschillen was tussen de merken/versie die BAT op de markt bracht.
Deze handelswijze van de BAT gaf het ministerie van Financiën wel aanleiding te kijken naar de ruimte die tabaksfabrikanten hebben bij het op de markt brengen van verschillende versies van één merk. Financiën neemt hiertoe met het ministerie van VWS contact op.
NSO en TZN hebben er voor gepleit het aantal verschillende versies dat een fabrikant van een merk sigaretten op de markt kan brengen, te beperken.
Tussen de tabaksfabrikanten woedt een prijsoorlog die zich in 2009 afspeelde in het sigarettenschap. De fabrikanten verlaagden de consumentenprijs van hun goedkope(re) merken. Middels prijzenoverzichten bij ledenberichten informeerde de NSO haar leden over het verschil in fabrieksprijs (waarover de marges berekend worden) van de verschillende merken/versies sigaretten en shag.
In oktober is de NSO succesvol in actie gekomen tegen een voorgenomen aanbeveling van de Europese Raad. Daarin werden onder meer uitspraken gedaan over een mogelijke invoering van generieke verpakkingen van rookwaren. Mede in reactie op een brief van de NSO sprak minister Klink in de Tweede Kamer uit niets te zien in generieke sigarettenverpakkingen. Hij gelooft niet dat dit een effectief middel is om minder mensen te laten roken.
BTW-verrekening
Op een aantal dossiers heeft de NSO gedurende 2009 samen opgetrokken met TZN, de brancheorganisatie voor de tabaksgroothandel. Eén van die dossiers betrof het streven naar een 'normale' BTW-heffing op tabak. Normaal is dat je als winkelier pas BTW hoeft af te dragen nadat je een product aan de consument hebt verkocht. Niet al direct bij inkoop bij de groothandel, zoals bij tabak het geval is. Deze vorm van BTW-heffing legt een extra zware financieringslast bij de tabaksdetail- en groothandel.
NSO en TZN zijn samen met het ministerie van Financiën in gesprek gegaan over de BTW-heffing op tabak. Helaas bleek het ministerie niet bereid tot een wijziging van de huidige systematiek. Ook een pleidooi van MKB-Nederland voorzitter Loek Hermans aan staatssecretaris De Jager bood geen opening.
Najaar 2009 zijn NSO en TZN een overleg gestart met de Belastingdienst. Doel is een aantal specifieke fiscale problemen rondom tabaksverkoop op te lossen. Zo wordt onder meer gekeken naar het financieringsnadeel dat verbonden is aan de wijze van heffing van BTW en Accijns over rookwaren. Dit overleg wordt begin 2010 voortgezet.
En verder….
In februari werd de branche opgeschrikt door het faillissement van groothandel Lekker-vanderlaanDekker. De NSO was in deze periode zeer actief met het voorlichten en bege-leiden van NSO-leden die van deze grossier gebruik maakte.
In de zomer ging ook de relatief nieuwe groothandel Hadee & partners failliet.
In maart ging het CBL (brancheorganisatie supermarkten) van start met de campagne: "Nog geen 20 jaar? Laat je legitimatie zien!" Voortaan wordt in supermarkten aan iedereen die er niet ouder uitziet als 20 jaar en alcohol of tabak wil kopen, gevraagd om een leeftijdsbewijs. Binnen het verband van het PVT (Platform Verkooppunten Tabak) volgt de NSO deze proef op de voet. Eind van het jaar was nog geen evaluatie beschikbaar. De overige verkooppunten handhaven de leeftijdsgrenscontrole op 16 jaar.
Vanaf voorjaar 2009 is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor een tabaksinkooporganisatie. Dit initiatief van de commerciële organisaties in onze branche is door de NSO ondersteund. Het oprichten van een inkooporganisatie heeft de nodige voeten in aarde. Voorjaar 2010 moet duidelijk worden of een en ander realiseerbaar is.
In september en oktober was de VWA volop actief in onze branche. Gecontroleerd werd op een correcte plaatsing van tabaksreclame in de tabakspeciaalzaak. Deze controleactie wordt intern binnen de VWA geëvalueerd, waarna (begin 2010) met de NSO overleg zal plaatsvinden over de uitkomsten van deze actie.
In november heeft de NSO bij de Tweede Kamer bezwaar aangetekend tegen een per maart 2010 aangekondigde accijnsverhoging op sigaretten en shag. De NSO protesteert tegen de politieke gewoonte om gaten in de rijksbegroting met accijnsverhogingen te dichten.