TIJDSCHRIFTEN, DAGBLADEN EN BOEKEN
MARKTCIJFERS TIJDSCHRIFTEN
Tijdschriften worden in Nederland verkocht via twee kanalen namelijk via abonnementen en de losse verkoop. Nederland is van oudsher een abonnementenland. De laatste jaren valt echter een verschuiving te constateren in omzet van abonnement naar losse verkoop. Deze trend wordt aan de ene kant ingegeven vanuit de consument die steeds minder merkentrouw is en aan de andere kant door de economische situatie waarbij consumenten de voorkeur geven aan variabele kosten (losse verkoop) boven vaste kosten (abonnementen).
In totaal telt Nederland ongeveer 8.500 verkooppunten voor tijdschriften. Daaronder vallen 1.400 tabaks-/gemakswinkels die tijdschriften verkopen. De consumptieve bestedingen in termen van de losse verkoop van tijdschriften wordt geschat op € 410 miljoen in 2008. Uitgaande van 12,7% marktaandeel wordt er in de tabaks-/gemakswinkel voor € 52 miljoen aan tijdschriften omgezet. De 1.400 tabaks-/gemakswinkels hebben dan een gemiddelde jaaromzet van € 37.000,-.
Tijdschriften zijn in toenemende mate luxeartikelen geworden. De verkoopprijzen van tijdschriften zijn sterk gestegen in tegenstelling tot andere consumentenproducten. Consumenten hebben bij de aankoop van tijdschriften een aanzienlijk grotere behoefte gekregen aan afwisseling en special interest. Dit komt o.a. tot uitdrukking in de toename van de losse verkoop. De besteding per hoofd van de bevolking voor losse verkoop bedroeg in 2008 € 25,44. Ongeveer een derde van alle lectuurverkopen in Nederland vindt dus plaats in de losse verkoop.
De aankoop van veel tijdschriften gebeurt grotendeels impulsief. De consument gaat meestal niet naar de winkel om een enkel tijdschrift te kopen, maar neemt dit mee bij de andere aankopen. Vooral binnen de tabaks-/gemakswinkels en de boekhandel heeft de consument de verwachting een goed en breed gesorteerd assortiment aan tijdschriften te vinden. Optimale schapverzorging en verdere profilering ten opzichte van bijvoorbeeld de supermarkten zijn daarom erg belangrijk. Van alle tijdschriften wordt 1 op de 9 verkocht in de tabaks/-gemakswinkels. De laatste jaren zijn in de supermarkten het aantal meters schapruimte lectuur en het aantal titels aanzienlijk uitgebreid.
Er zijn vele tientallen tijdschriftuitgeverijen in Nederland actief en twee distributeurs: Aldipress en Betapress. Beide zijn monopolist op titelniveau. Betapress distribueert van oudsher veel buitenlandse bladen. Op het gebied van Nederlandse titels hebben beide distributeurs zowel general interest als special interest titels in het assortiment.
Marktaandeel 2008
| Leverancier | Aantal titels | Titelaandeel | Marktaandeel Totaal | Marktaandeel
Tabak/Gemak |
| | | | 2007 | 2008 | 2008 |
| Aldipress | 600 | 23% | 63% | 57,9% | 50,6% |
| Betapress | 2.000 | 77% | 37% | 42,1% | 49,4% |
| Totaal | 2.600 | 100% | 100% | 100% | 100% |
Omzetaandelen losse verkoop tijdschriften Betapress
| Distributiekanaal | 2006 | 2007 | 2008 | Mutatie 08-07 |
| Tabaks-/gemakswinkels | 12,3% | 12,5% | 12,7% | 0,2% |
| Supermarkten | 37,8% | 38,3% | 37,5% | -0,8% |
| Boekhandel | 42,7% | 41,6% | 42,6% | 1,0% |
| Overige | 7,2% | 7,6% | 7,2% | -0,4% |
Omzetaandelen losse verkoop tijdschriften Aldipress
| Distributiekanaal | 2006 | 2007 | 2008 | Mutatie 08-07 |
| Tabaks-/gemakswinkels | 10,2% | 9,6% | 9,4% | -0,2% |
| Supermarkten | 52,7% | 53,1% | 55,1% | 2% |
| Boekhandel | 30,3% | 30,2% | 28,9% | -1,3% |
| Overige | 6,8% | 7,1% | 6,6% | -0,5% |
MARKTCIJFERS DAGBLADEN
In Nederland verschijnen 29 zelfstandige dagbladen, 11 landelijke en 18 regionale dagbladen. Daarnaast kennen we in Nederland 3 gratis dagbladen, Metro, Sp!ts en de Pers. De gratis verspreide dagbladen zijn goed voor een oplage van 1.330.204. Dagblad de Pers wordt alleen nog maar verspreid in de Randstad. De Metro is met 3,1% gestegen en de Sp!ts met 2%. | Gratis Dagbladen | Oplage 2008 | Oplage index tov 2007 |
| Dagblad de Pers | 367.413 | 76,6 |
| Metro | 532.509 | 103,1 |
| Sp!ts | 430.282 | 102,0 |
De verspreide oplage van de Nederlandse dagbladen is in 2008 ten opzichte van 2007 met 2% gedaald. De totaal verspreide oplage bedraagt 3.638.385. Dit is 80.291 exemplaren minder dan in 2007.
De binnenlandse verspreide oplage telt in 2008 3,6 miljoen exemplaren (was in 2007 3.7 miljoen). De landelijke dagbladen hebben hierin een aandeel van 55%, de regionale dagbladen een aandeel van 45%. Deze verdeling is gelijk gebleven. Landelijke dagbladen hebben een oplage van 2 miljoen exemplaren; de oplage van regionale dagbladen telt 1,6 miljoen exemplaren. De totale oplage van de Nederlandse dagbladen komt daarmee uit op 3,6 miljoen.
Een uitsplitsing van de verspreide oplage naar oplage-elementen geeft het volgende beeld:
| Oplage-elementen | 2007 | 2008 |
| Binnenland | 3.679.696 | 3.601.378 |
| Buitenland | 38.980 | 37.007 |
| Totaal verspreide oplage | 3.718.676 | 3.638.385 |
Het aantal huishoudens in Nederland is, op basis van het aantal particuliere afgiftepunten, in het eerste kwartaal van 2008 vastgesteld op 7.080.922. Dit betekent dat er in Nederland per 100 huishoudens 51 dagbladen worden verspreid. Een vijfde deel van de Nederlandse bevolking geeft de krant dagelijks door aan iemand anders buiten het gezin, bijvoorbeeld de buren. Het doorgeven van dagbladen is een bekend fenomeen in tijden van economische onzekerheid.
Rekeninghoudend met dit verschijnsel komt de dekking uit op 61 exemplaren per 100 huishoudens.
Bron:
Betapress
Aldipress
Cebuco/HOI
NBb
MARKTCIJFERS BOEKEN
Aan boeken is in 2007 in Nederland in totaal bijna € 1.640 miljoen (inclusief BTW) uitgegeven door consumenten. Het gaat hierbij om alle boeken, dus inclusief tweedehands-verkoop en studieboeken. De (kantoor)boekhandel had van deze omzet het grootste deel in handen (53%).
Een belangrijke concurrent is de niet-detailhandel. De verkoop van boeken via beurzen, groothandels, tentoonstellingen, overheidsorganisaties, bibliotheken, de ANWB (boekenomzet circa € 20 miljoen) en dergelijke wordt gerekend tot de niet-detailhandel. Een groot deel hiervan betreft tweedehands boeken.
Steeds vaker kopen consumenten online boeken. 12% van alle internetaankopen (inclusief vakantiereizen en tickets) gaat om boeken.
Bestedingen aan boeken, 2007 (inclusief BTW)
| | Bestedingen (mln) | per huishouden | per hoofd |
| Boeken | € 1.638 | €227 | €100 |
(Bijgewerkt 15 januari 2009) Marktaandelen van verkoopkanalen boeken, 2007
| | Marktaandeel |
| (Kantoor)boekhandel | 53% |
| Niet-detailhandel | 36% |
| Supermarkten | 2% |
| Warenhuizen | 2% |
| Ambulante handel, postorder, internet | 7% |
| Totaal | 100% |
(Bijgewerkt 19 oktober 2007)
Indien consumenten een product via de site van een fysieke winkel(keten) hebben gekocht, wordt die aankoop geschaard onder het betreffende winkeltype (en niet onder internetwinkel).
Er zijn ruim 900 ondernemingen met een of meer winkels in boeken. Zij hebben in totaal bijna 1.800 winkels. Zowel het aantal ondernemingen als het aantal winkels is de laatste jaren stabiel. Ruim 60% van alle winkels in de boekenbranche maakt deel uit van een keten of samenwerkingsverband. In 2008 zijn 51 miljoen A-Boeken verkocht. Dat is een stijging van 4% ten opzichte van 2007. Dat betekent dat consumenten gemiddeld genomen goedkopere boeken zijn gaan kopen. De populariteit van onder meer de midprize edities wordt hiermee onderschreven, maar ook het ontbreken van relatief dure titels zijn verklaringen voor de lagere prijs per boek.
Tabakswinkels vallen onder de categorie mass merchandisers die een marktaandeel hebben van 10,4%. In deze categorie zitten ook de supermarkten en de drogisterijen.
Bron: HBD Bestedingen en Marktaandelen, bewerking HBD