Kabinet breekt buurtfunctie tabak- en gemakszaken af

23 november 2018

Onder deze titel heeft de NSO vanmiddag onderstaand persbericht verstuurd:

De NSO, brancheorganisatie voor de tabaksdetailhandel, en de bij haar aangesloten samenwerkingsverbanden van zelfstandige ondernemers maken zich grote zorgen over de positie van de ruim 1.500 ondernemers in de branche.

Uit het Nationaal Preventieakkoord blijkt dat staatssecretaris Blokhuis van VWS de definitie van tabaksspeciaalzaken wil veranderen. Voor alle tabaksspeciaalzaken gaat een uitstal- en reclameverbod gelden met uitzondering van een handjevol ‘superspeciaalzaken’. Hiervoor moet de wettelijke definitie van tabaksspeciaalzaken gewijzigd worden en dat heeft verstrekkende gevolgen voor een groot aantal tabakswinkeliers die daardoor te maken krijgen met een uitstal- en reclameverbod. Deze tabakswinkeliers worden geconfronteerd met een bedreiging van hun bestaansrecht en dat tast de sociale cohesie in de wijk en de buurtfunctie van deze winkels aan.

Het begon met een maatregel om tabaksproducten in supermarkten uit het zicht te nemen, waarvan tabaksspeciaalzaken volgens de Tweede Kamer zouden moeten worden uitgezonderd. Het eindigt met een aanslag op het toekomstperspectief en het bestaansrecht van de tabakswinkeliers. “En de buurtbewoners zijn het kind van de rekening. Die gaan diensten als post, ING service, stomerij, cadeaukaarten, kranten en tijdschriften enz. enz. missen.”, aldus Jos Zuijdwijk, voorzitter van de NSO.

De NSO is kritisch op de cumulatie van de voorgestelde maatregelen, maar steunt beleid om op basis van effectieve maatregelen roken onder jongeren te ontmoedigen. NSO neemt haar verantwoordelijkheid als branche voor tabaksspeciaalzaken door ondersteuning van de NIX18 campagne. Bovendien maakt zij zich sterk voor voorlichting- en scholingsactiviteiten voor ondernemers en medewerkers op de winkelvloer en worden de tabaksverkooppunten in de branche meerdere keren per jaar bezocht door een mystery shopper om de naleving van zowel de vergewisplicht als de leeftijdsgrens te controleren.

Tenslotte is de tabaksspeciaalzaak het verkooppunt bij uitstek om de volwassen roker te informeren over minder schadelijke alternatieven voor sigaretten en rooktabak. Daarbij moet met name gedacht worden aan rookloze tabaksproducten zoals e-sigaretten, nieuw soortige tabaksproducten die worden verhit en sigaren. Een uitzondering voor deze producten van de voorgestelde verboden biedt de winkelier toekomstperspectief en draagt bij aan de volksgezondheid.

De NSO bepleit daarom:

  1. Uitstel van de invoering van het uitstalverbod voor de tabaksspeciaalzaak; 
  2. Een uitzondering op het uitstalverbod voor e-sigaretten, nieuw soortige tabaksproducten die worden verhit en sigaren;
  3. Overleg over reclamemogelijkheden in de tabaksspeciaalzaak.

Tabak- en gemakswinkels worden gerund door lokale MKB-ondernemers, die vaak meer dan 10 uur per dag en 6 dagen in de week actief zijn in hun winkel. Daarmee dragen zij bij aan de leefbaarheid van wijk en buurt. Anno 2018 is tabaksverkoop nog een belangrijke inkomstenbron voor deze winkels. Een groot deel van hun rendement wordt hierdoor bepaald. Volgens de NSO overziet staatssecretaris Blokhuis niet de gevolgen van zijn maatregelen op de winkels in onze branche. De ondernemers zijn zich ervan bewust dat de inkomsten uit tabaksproducten en rookwaren minder worden en daar spelen de lokale tabakswinkeliers nu al op in, maar ze hebben de tijd nodig om hun winkel en hun assortiment aan te passen. Tijd die ze niet krijgen van de staatssecretaris. Daardoor worden zij ernstig bedreigd in hun economisch levensvatbaarheid met verstrekkende gevolgen voor hun functie in wijken en buurten.